Cyfrowe paszporty produktu dla wyrobów budowlanych: terminy i obowiązki producentów

Czym jest DPP w zmienionym rozporządzeniu CPR

Cyfrowy paszport produktu to ustrukturyzowany, nadający się do odczytu maszynowego cyfrowy rekord danych każdego wyrobu budowlanego, dostępny przez nośnik danych - kod QR, kod kreskowy lub data matrix - umieszczony na wyrobie, jego opakowaniu lub w dokumentacji. W rozporządzeniu (UE) 2024/3110 artykuły 75–77 ustanawiają odrębny system cyfrowych paszportów wyrobów budowlanych: art. 75 zobowiązuje Komisję do ustanowienia samego systemu w drodze aktów delegowanych, a art. 76–77 określają, co każdy paszport musi zawierać i jak ma działać (dostępność, kopie zapasowe, interoperacyjność) - jak podsumowuje analiza Istituto Giordano dotycząca przepisów o DPP.

Dla planowania istotne są dwie decyzje konstrukcyjne. Po pierwsze, budowlany DPP to samodzielne ramy prawne w obrębie CPR - odrębne od ogólnych ram DPP w rozporządzeniu w sprawie ekoprojektu dla zrównoważonych produktów (ESPR, rozporządzenie (UE) 2024/1781), ale zaprojektowane tak, by były z nimi interoperacyjne. Wyroby budowlane otrzymują paszport na podstawie CPR, a nie planu prac ESPR. Po drugie, DPP nie jest dodatkowym dokumentem „doklejonym" do istniejących: pakuje on w formę cyfrową informacje, na których już opiera się oznakowanie CE - przede wszystkim nową deklarację właściwości użytkowych i zgodności (DoPC), która zastępuje dotychczasową deklarację właściwości użytkowych i rozszerza ją o treści dotyczące zgodności i środowiska.

Kogo i kiedy to dotyczy

W zakresie regulacji znajduje się cały łańcuch dostaw wyrobów budowlanych wprowadzanych na rynek UE - w pierwszej kolejności producenci, ale nowe CPR nakłada obowiązki także na importerów, dystrybutorów i platformy internetowe. Kluczowa kwestia dotycząca terminów: nowe CPR nie przełącza rodzin wyrobów na nowe przepisy jednego dnia. Każda rodzina migruje wtedy, gdy jej nowa zharmonizowana specyfikacja techniczna zostanie przyjęta aktem wykonawczym, z co najmniej rocznym okresem współistnienia zanim zgodność z nowymi zasadami stanie się obowiązkowa. Do tego czasu wyroby pozostają pod starym reżimem - dlatego część przepisów dawnego rozporządzenia 305/2011 obowiązuje przejściowo aż do 8 stycznia 2040 r.

Harmonogram zweryfikowanych dat

Uwaga na daty spotykane w innych publikacjach: 2030 i 2032 to nie daty, od których „DPP staje się obowiązkowy". To uchwalone etapy rozszerzania zakresu wskaźników środowiskowych deklarowanych w DoPC. Żaden obowiązujący akt UE nie wyznacza jednej daty, od której każdy wyrób budowlany musi mieć paszport; wyzwalaczem jest zawsze akt delegowany i zharmonizowana specyfikacja techniczna dla danej rodziny wyrobów.

Co musi zawierać paszport wyrobu budowlanego

Zgodnie z art. 76 zmienionego CPR - jak podsumowują Istituto Giordano i Designing Buildings - każdy DPP musi zawierać:

• Deklarację właściwości użytkowych i zgodności (DoPC) - następczynię DoP, łączącą deklarowane właściwości użytkowe i zgodność regulacyjną w jednym dokumencie, wraz z informacjami REACH (art. 31/33 rozporządzenia 1907/2006) przekazywanymi razem z nią;
• Ogólne informacje o produkcie, w tym niepowtarzalny identyfikator wyrobu;
• Instrukcje obsługi i informacje dotyczące bezpieczeństwa;
• Dokumentację techniczną potwierdzającą deklarowane właściwości użytkowe;
• Dokumentację wymaganą na mocy innych przepisów UE mających zastosowanie do wyrobu;
• Nośnik danych (kod QR, kod kreskowy lub data matrix) fizycznie łączący wyrób z jego cyfrowym rekordem.

Najcięższym elementem jest wymiar środowiskowy. Gdy rodzina wyrobów zostanie objęta nową zharmonizowaną specyfikacją techniczną, DoPC musi deklarować wskaźniki dotyczące zmiany klimatu (potencjał tworzenia efektu cieplarnianego w całym cyklu życia, liczony według zasad EN 15804 - tej samej metodyki, na której opierają się środowiskowe deklaracje produktowe EPD), a zestaw wskaźników rozszerza się w 2030 r. i ponownie w 2032 r.. Jeśli nie macie dziś danych cyklu życia klasy EPD dla swoich wyrobów, to właśnie one - a nie kod QR - są wąskim gardłem.

Co producenci powinni zrobić już teraz

1. Przyporządkujcie portfolio do rodzin wyrobów z załącznika VII i zlokalizujcie każdą rodzinę w planie prac CPR 2026–2029. Prefabrykaty betonowe, konstrukcyjne wyroby metalowe oraz cement, wapno i spoiwa mają już wnioski o normalizację; jeśli działacie w tych rodzinach, wasz zegar tyka najszybciej.
2. Zróbcie audyt obecnych deklaracji. Zinwentaryzujcie każdą deklarację właściwości użytkowych, raport z badań i dokumentację techniczną, a następnie porównajcie je z wymaganą zawartością DoPC - właściwości użytkowe plus zgodność plus charakterystyki środowiskowe plus informacje REACH.
3. Zacznijcie generować dane cyklu życia według EN 15804 (EPD) już teraz. Wskaźniki klimatyczne stają się przedmiotem deklaracji z chwilą migracji waszej rodziny wyrobów, a zestaw wskaźników tylko rośnie do 2030 i 2032 r. Programy EPD zajmują zwykle 6–12 miesięcy na linię produktową.
4. Uporządkujcie infrastrukturę danych produktowych. DPP to dane maszynowo odczytywalne, powiązane z konkretnym egzemplarzem lub partią wyrobu - arkusze kalkulacyjne i pliki PDF tego nie udźwigną. Oceńcie gotowość systemów PIM/ERP, strategię niepowtarzalnych identyfikatorów oraz umiejscowienie nośnika danych (QR/data matrix) na wyrobach i opakowaniach.
5. Wyznaczcie właściciela tematu i budżet. Gotowość do DPP przecina działy regulacyjne, inżynierię produktu, zrównoważony rozwój i IT; uczyńcie jedną osobę odpowiedzialną i sfinansujcie program wieloletni, a nie jednorazowy projekt.
6. Poinformujcie łańcuch dostaw. Wasza DoPC i deklaracje środowiskowe zależą od danych z wcześniejszych ogniw (cement, stal, aluminium - część z nich ma własną ścieżkę ekoprojektu w ESPR). Wpiszcie klauzule o dostarczaniu danych do umów z dostawcami.
7. Śledźcie akty delegowane i pilotaże. Obserwujcie portal DPP Komisji oraz pilotaż budowlany CIRPASS-2 - architektury testowane do kwietnia 2027 r. to najlepsza dostępna zapowiedź tego, czego będzie wymagał system operacyjny.

Najczęstsze pytania (FAQ)