Ποια δομικά προϊόντα χρειάζονται πρώτα Ψηφιακό Διαβατήριο Προϊόντος: διαβάζοντας το Πρόγραμμα Εργασίας του CPR 2026-2029

Το Πρόγραμμα υπάρχει επειδή ο Κανονισμός δεν σας δίνει ημερομηνία

Η συνηθέστερη ερώτηση που ακούμε από κατασκευαστές είναι πότε το Ψηφιακό Διαβατήριο Προϊόντος γίνεται υποχρεωτικό για αυτούς. Η ειλικρινής απάντηση είναι ότι ο Κανονισμός (ΕΕ) 2024/3110 δεν το λέει. Δεν μεταφέρει τις οικογένειες προϊόντων στο νέο καθεστώς σε μία ενιαία ημερομηνία. Κάθε οικογένεια μεταβαίνει όταν η αναθεωρημένη εναρμονισμένη τεχνική της προδιαγραφή εγκριθεί και καταστεί υποχρεωτική με εκτελεστική πράξη. Μέχρι να συμβεί αυτό για τη δική σας οικογένεια, τίποτα δεν αλλάζει για εσάς.

Αυτός ακριβώς ο σχεδιασμός είναι που κάνει το Πρόγραμμα Εργασίας σημαντικότερο από κάθε άλλο έγγραφο που έχει δημοσιεύσει η Επιτροπή για το θέμα. Ο Κανονισμός υποχρέωνε την Επιτροπή να δημοσιεύσει ένα πρώτο πρόγραμμα εργασίας, και το έπραξε στις 16 Δεκεμβρίου 2025 ως COM(2025) 772, καλύπτοντας την περίοδο 2026 έως 2029. Το Πρόγραμμα παραθέτει έναν ενδεικτικό οδικό χάρτη ανά οικογένεια προϊόντων: ποιες οικογένειες λαμβάνουν αιτήματα τυποποίησης, πότε αναμένεται να παραδώσουν οι οργανισμοί τυποποίησης και πότε οι προκύπτουσες προδιαγραφές ενδέχεται να καταστούν υποχρεωτικές. Καλύπτει επίσης τις οριζόντιες κατ' εξουσιοδότηση πράξεις, μεταξύ αυτών και εκείνη που θα εισαγάγει το ίδιο το ΨΔΠ για τα δομικά προϊόντα.

Δύο φράσεις σε αυτή την παράγραφο έχουν βάρος. Πρώτον, ενδεικτικός οδικός χάρτης - το Πρόγραμμα είναι οδικός χάρτης, όχι νομοθέτημα, και το δηλώνει το ίδιο. Δεύτερον, ανά οικογένεια προϊόντων - που είναι αυτό που μετατρέπει μια γενική ανησυχία για την ευρωπαϊκή νομοθεσία σε ερώτημα στο οποίο μπορείτε πράγματι να απαντήσετε για το δικό σας χαρτοφυλάκιο.

Ποιοι βρίσκονται στην αρχή της ουράς

Τα πρώτα αιτήματα τυποποίησης υπό το νέο καθεστώς καλύπτουν τρεις οικογένειες:

• Προκατασκευασμένα προϊόντα σκυροδέματος
• Δομικά μεταλλικά προϊόντα και εξαρτήματα
• Τσιμέντο, δομική άσβεστος και άλλα υδραυλικά συνδετικά υλικά

Ακολουθούν τα παράθυρα, οι πόρτες και η θερμομόνωση. Πέραν αυτών, το Πρόγραμμα ορίζει έναν σταδιακό οδικό χάρτη που καλύπτει σταδιακά όλες τις οικογένειες δομικών προϊόντων, με δραστηριότητες προγραμματισμένες στο διάστημα 2026-2029, ενώ το ίδιο το Πρόγραμμα θα επανεξεταστεί και θα επικαιροποιηθεί το αργότερο έως το τέλος του 2028.

Αξίζει να παρατηρήσει κανείς το πόσο αραιώνει αυτός ο προγραμματισμός όσο κατεβαίνουμε τη λίστα. Για παράδειγμα, για την οικογένεια προϊόντων 33, Στερεωτικά - που περιλαμβάνει τα εκ των υστέρων τοποθετούμενα αγκύρια - το Πρόγραμμα Εργασίας προγραμματίζει τα βασικά προπαρασκευαστικά ορόσημα του CPR Acquis για το 2028. Στο επακόλουθο αίτημα τυποποίησης και στην παράδοση των ίδιων των εναρμονισμένων προτύπων δεν έχουν αποδοθεί ακόμη ημερομηνίες. Μια οικογένεια μπορεί επομένως να έχει χρονολογημένο προπαρασκευαστικό ορόσημο και ταυτόχρονα καμία ημερομηνία για το πρότυπο που τελικά θα τη δεσμεύσει - η σαφέστερη απεικόνιση σε ολόκληρο το έγγραφο του κανονιστικού χρόνου και του χρόνου τυποποίησης που μπορεί να προηγηθεί της πλήρους εφαρμογής του νέου πλαισίου CPR και των απαιτήσεών του για Ψηφιακό Διαβατήριο Προϊόντος.

Ένα σημείο που χρειάζεται ακρίβεια, γιατί εκεί υπερβάλλουν τα περισσότερα σχόλια: η σειρά των αιτημάτων τυποποίησης δεν είναι λίστα προθεσμιών για το ΨΔΠ. Καμία θεσπισμένη πράξη δεν κατονομάζει ακόμη οικογένεια που υποχρεούται πρώτη. Αυτό που δείχνει η ουρά είναι με ποιες οικογένειες ξεκίνησε πρώτα η Επιτροπή και καθώς το διαβατήριο έρχεται μαζί με τη νέα εναρμονισμένη τεχνική προδιαγραφή, η σειρά αυτή είναι ο καλύτερος διαθέσιμος προγνωστικός δείκτης για τη σειρά με την οποία θα προκύψουν οι υποχρεώσεις. Είναι ισχυρή ένδειξη. Δεν είναι καταληκτική ημερομηνία.

Πώς ένα αίτημα τυποποίησης γίνεται η δική σας προθεσμία

Η αλυσίδα από μια γραμμή του Προγράμματος Εργασίας έως μια νομική υποχρέωση για το προϊόν σας περνά από τέσσερα στάδια, και η κατανόησή της είναι αυτό που σας επιτρέπει να διαβάζετε μόνοι σας το Πρόγραμμα αντί να αναμένετε κάποιον να σας εξηγήσει τι σημαίνει.

1. Συντάσσεται το αίτημα τυποποίησης. Ειδική υποομάδα παράγει το έγγραφο που καθορίζει τι πρέπει να καλύπτει το εναρμονισμένο πρότυπο. Αυτή είναι η νομική βάση για όλα όσα ακολουθούν, και είναι το στάδιο που το Πρόγραμμα Εργασίας χρονολογεί ανά οικογένεια.
2. Ο οργανισμός τυποποίησης εκτελεί το έργο. Η CEN ή η CENELEC αναπτύσσει την αναθεωρημένη εναρμονισμένη τεχνική προδιαγραφή βάσει του αιτήματος.
3. Η προδιαγραφή παρατίθεται. Εκτελεστική πράξη δημοσιεύει τα στοιχεία της στην Επίσημη Εφημερίδα. Από το σημείο αυτό το πρότυπο υπάρχει ως αξιοποιήσιμη οδός για τη σήμανση CE υπό τους νέους κανόνες.
4. Η περίοδος συνύπαρξης τρέχει και λήγει. Για ένα έτος τουλάχιστον, ο κατασκευαστής μπορεί να επιλέξει μεταξύ της παλαιάς και της νέας οδού. Όταν η περίοδος συνύπαρξης λήξει, η νέα προδιαγραφή είναι το μόνο μέσο για τη σύνταξη δήλωσης για τα προϊόντα που καλύπτει - και η συμμόρφωση με το νέο καθεστώς, συμπεριλαμβανομένου του ΨΔΠ, καθίσταται υποχρεωτική.

Κάθε στάδιο διαρκεί μήνες, και αρκετά από αυτά διαρκούν πάνω από έναν χρόνο. Γι' αυτό το «η οικογένειά μου δεν είναι στο πρώτο κύμα» είναι ασθενέστερη καθησύχαση απ' όσο ακούγεται: ο συνολικός χρόνος από το αίτημα έως την υποχρεωτική εφαρμογή μετριέται σε χρόνια για όλους, και η δουλειά που πρέπει να κάνετε μέσα σε αυτό το παράθυρο δεν μικραίνει επειδή το παράθυρό σας ανοίγει αργότερα.

Οι ημερομηνίες που είναι πράγματι σταθερές

Διαβάστε τον πίνακα με τον σωστό τρόπο. Οι θεσπισμένες ημερομηνίες σας λένε ότι το πλαίσιο είναι υπαρκτό και σε εξέλιξη. Οι ενδεικτικές σας λένε ότι κανείς - ούτε η Επιτροπή - δεν μπορεί ακόμη να σας δώσει ημερομηνία για το προϊόν σας. Ο σχεδιασμός με βάση τις ενδεικτικές ημερομηνίες σαν να ήταν προθεσμίες είναι σφάλμα και προς τις δύο κατευθύνσεις: προκαλεί πανικό το 2027 και εφησυχασμό το 2026.

Αν είστε στο πρώτο κύμα

Προκατασκευασμένο σκυρόδεμα, δομικά μεταλλικά προϊόντα, τσιμέντο και συνδετικά υλικά: έχετε τη σαφέστερη ένδειξη που διαθέτει σήμερα οποιοσδήποτε κατασκευαστής του κλάδου, και αξίζει να την αντιμετωπίσετε ως προβάδισμα και όχι ως απειλή. Οι οικογένειες των πρώτων αιτημάτων τυποποίησης θα είναι και εκείνες των οποίων οι απαιτήσεις δεδομένων θα οριστούν πρώτες - πράγμα που σημαίνει ότι οι κατασκευαστές που συμμετέχουν σε εκείνο το στάδιο συνδιαμορφώνουν τι θα σημαίνει τελικά «συμμορφούμενα δεδομένα» για όλους τους υπόλοιπους στην οικογένεια προϊόντων τους.

Το πρακτικό αποτέλεσμα είναι ότι η δουλειά που πρέπει να ξεκινήσει τώρα δεν είναι το ψηφιακό διαβατήριο. Είναι τα δεδομένα που θα μεταφέρει: οργάνωση δεδομένων σε μορφή που είναι αναγνώσιμα από μηχανές, περιβαλλοντικά δεδομένα από τον κύκλο ζωής του προϊόντος (EPD), και πληροφορίες προϊόντος που φυλάσσονται κάπου καλύτερα από έναν φάκελο σε μορφή PDF. Τίποτα από αυτά δεν γίνεται γρήγορα, και τίποτα δεν πάει χαμένο αν οι ημερομηνίες μετακινηθούν.

Αν δεν είστε

Ο πειρασμός είναι να το αρχειοθετήσετε για «αργότερα». Συντρέχουν τρεις λόγοι που σας αποτρέπουν από το να το κάνετε.

1. Η δουλειά γύρω από τα δεδομένα είναι το μακρύτερο σκέλος και έχει το ίδιο μήκος για όλους. Οι Περιβαλλοντικές Δηλώσεις Προϊόντος (EPD) απαιτούν συνήθως έξι έως δώδεκα μήνες ανά σειρά προϊόντων. Ένα λειτουργικό σύστημα PIM ή ERP που είναι ικανό να συγκρατεί δεδομένα σε επίπεδο μονάδας προϊόντος, αποτελεί μια πολυετή διαδικασία για τους περισσότερους κατασκευαστές. Οι απαιτούμενοι αυτοί χρόνοι δεν ενδιαφέρονται για το κύμα στο οποίο βρίσκεστε.
2. Μια μεταγενέστερη θέση σημαίνει μικρότερη προειδοποίηση, όχι περισσότερο χρόνο. Οι οικογένειες προϊόντων του πρώτου κύματος παρακολουθούνται από ολόκληρο τον κλάδο· όταν φτάσουν οι προδιαγραφές τους, ο ειδικός Τύπος θα τις αναλύσει λεπτομερώς. Μια οικογένεια της οποίας τα προπαρασκευαστικά ορόσημα τοποθετούνται στο 2028, χωρίς ακόμη ημερομηνία για το αίτημα τυποποίησης, αποκτά τις ίδιες υποχρεώσεις αργότερα και με πολύ λιγότερη συλλογική προετοιμασία γύρω της.
3. Οι πελάτες σας μπορεί να φτάσουν πριν από τον ρυθμιστή. Μελετητές, ανάδοχοι και δημόσιοι αγοραστές ζητούν ήδη δομημένα δεδομένα προϊόντων σε έργα όπου δεν απαιτείται ακόμη κανένα διαβατήριο. Αυτή η ζήτηση δεν περιμένει κατ' εξουσιοδότηση πράξη.

Τι να κάνετε αυτό το τρίμηνο

1. Εντοπίστε τις οικογένειές προϊόντων σας στο Παράρτημα VII. Το Πρόγραμμα Εργασίας είναι οργανωμένο γύρω από αυτές, και η αρίθμησή τους είναι το λεξιλόγιο που θα χρησιμοποιεί κάθε επόμενο έγγραφο. Το να γνωρίζετε ότι είστε η οικογένεια 33 και όχι «κατασκευαστής στερεωτικών» είναι αυτό που κάνει το Πρόγραμμα αναγνώσιμο.
2. Εντοπίστε κάθε οικογένεια στο Πρόγραμμα και σημειώστε το έτος. Όχι την προθεσμία, αλλά το έτος για το οποίο έχει προγραμματιστεί το αίτημα τυποποίησης. Αυτός είναι ο αριθμός στον οποίο πρέπει να βασιστεί ο εσωτερικός σας σχεδιασμός.
3. Ελέγξτε αν εκτείνεστε σε περισσότερα κύματα. Πολλοί κατασκευαστές παράγουν προϊόντα σε αρκετές οικογένειες του Παραρτήματος VII και είναι σύνηθες να βρίσκεται κανείς στο πρώτο κύμα για τη μία και αργότερα για την άλλη. Σχεδιάστε με βάση την νωρίτερη, γιατί η υποδομή δεδομένων θα είναι κοινή.
4. Ελέγξτε μία δήλωση έναντι της DoPC. Πάρτε μία υπάρχουσα Δήλωση Επιδόσεων (DoP) και συγκρίνετέ την με όσα απαιτεί η νέα Δήλωση Επιδόσεων και Συμμόρφωσης (DoPC). Ένα προϊόν αρκεί για να καταλάβετε το μέγεθος του προβλήματος σε ολόκληρο το χαρτοφυλάκιο.
5. Σημειώστε στο ημερολόγιο την ετήσια έκθεση. Η Επιτροπή αναφέρει την πρόοδο του Προγράμματος ετησίως από το τέλος του 2026, και το ίδιο το Πρόγραμμα ανανεώνεται τουλάχιστον ανά τριετία. Το έτος της οικογένειάς σας μπορεί να μετακινηθεί. Ελέγξτε το αντί να το θεωρήσετε δεδομένο.

Ερωτήσεις που θέτουν οι κατασκευαστές